Welkom bij Molecuulcode

Ontdek zelf hoe scheikundigen namen geven aan koolstofverbindingen - stap voor stap, via interactieve vragen en feedback.

Kies je niveau

Havo 3

VWO 3

Havo 4

VWO 4

Hoe werkt het?

🔍

Ontdek de regels

Leer de logica achter de naamgeving door patronen te herkennen.

📝

Oefen stap voor stap

Beantwoord vragen die langzaam steeds iets moeilijker worden.

👇 Klik op mij!

Krijg feedback

Een AI-assistent helpt je op weg als je even vastloopt bij open vragen.

🧱

Bouw moleculen

Teken zelf de structuurformules die bij een bepaalde naam horen.

💡 Tijdens het oefenen kun je altijd via de knoppen bovenaan de hulptabellen inzien.

Donkere modus

Tabel 1: Stamnamen

Aantal C-atomen	Stam
1	meth-
2	eth-
3	prop-
4	but-
5	pent-
6	hex-
7	hept-
8	oct-

Tabel 2: Uitgangen

Type verbinding	Uitgang
Alkaan (alleen enkele bindingen)	-aan
Alkeen (dubbele binding)	-een
Alkyn (drievoudige binding)	-yn
Alkanol (-OH-groep)	-anol / -ol

Tabel 3: Zijketens

Zijketen	Formule	Naam
1 C-atoom	-CH₃	methyl-
2 C-atomen	-C₂H₅	ethyl-
3 C-atomen	-C₃H₇	propyl-

Tabel 4: Vertakkingen

Term	Betekenis	Voorbeeld
methyl-	Zijketen van 1 C-atoom (-CH₃)	2-methylpropaan
ethyl-	Zijketen van 2 C-atomen (-C₂H₅)	3-ethylhexaan
plaatsnummer	C-atoom waarop de zijketen zit	2- in 2-methylpropaan
hoofdketen	Langste aaneengesloten C-keten	prop- in 2-methylpropaan

Tabel 5: Karakteristieke groepen

Klasse	Groep	Achtervoegsel	Voorvoegsel
Carbonzuur	-COOH	-zuur	–
Alkanol	-OH	-ol	hydroxy-
Amine	-NH₂	-amine	amino-
Halogeen	-F / -Cl / -Br / -I	–	fluor- / chloor- / broom- / jood-

Tabel 6: Numerieke voorvoegsels

Aantal	Voorvoegsel	Voorbeeld
2	di-	ethaan-1,2-diol
3	tri-	1,2,2-trifluorhexaan
4	tetra-	–

Tabel 7: Prioriteitsregels

Prioriteit	Groep	Achtervoegsel
1 (hoogst)	-COOH (carbonzuur)	-zuur
2	-OH (alcohol)	-ol
3	-NH₂ (amine)	-amine
4 (laagst)	Halogeen	(alleen voorvoegsel)

De groep met de hoogste prioriteit bepaalt het achtervoegsel. Lagere groepen worden voorvoegsel.

Tabel 8: Cyclische verbindingen

Type	Kenmerk	Voorbeeld
Cycloalkaan	Ring van C-atomen, voorvoegsel cyclo-	cyclohexaan
Benzeen (stam)	Aromatische ring, 6 C met afwisselend dubbele bindingen	methylbenzeen
Fenyl- (tak)	Benzeenring als substituent	fenylethaanzuur

Tabel 1: Basisregels (Alkanen & vertakkingen)

#	Regel	Voorbeeld
1	Langste koolstofketen is de hoofdketen.	7 C-atomen → heptaan
2	Uitgang hoofdketen bij enkelvoudige bindingen is -aan.	pentaan, hexaan
3	Nummering: Geef de zijketens een zo laag mogelijk nummer.	C2, niet C5
4	Zijketens: Naam v/h alkaan + uitgang -yl.	methaan → methyl-, ethaan → ethyl-
5	Telwoorden bij gelijke zijketens: di-, tri-, tetra-.	2,3-dimethylbutaan
6	Alfabetische volgorde bij verschillende zijketens (telwoorden tellen niet mee).	3-ethyl-2-methylpentaan
7	Elke zijketen krijgt zijn eigen plaatsnummer in de naam.	2-methylpropaan

Tabel 2: Extra regels (Bindingen & Groepen)

#	Regel	Voorbeeld
8	Dubbele binding → uitgang -een (positie aangeven).	but-2-een
9	Drievoudige binding → uitgang -yn (positie aangeven).	but-2-yn
10	Hydroxylgroep (-OH) → uitgang -ol (positie aangeven).	propaan-1-ol
11	Laagste locant geldt voor de functionele groep (vóór zijketens).	prop-1-een, niet prop-2-een
12	Functie bepaalt hoofdketen: de langste keten mmet de functionele groep.	bij -OH: langste keten mét de OH